HAL TÜRKİYE’YE MODEL OLACAK

Konya Meyve ve Sebze Komisyoncular Derneği Başkanı Adnan Pirinç, Konya Büyükşehir Belediyesi’nin tahsis ettiği 1 milyon 200 bin dekar alan üzerine Türkiye’ye model olacak yoğun yaş meyve sebze hali ve entegre lojistik merkezinin kurulacağını kaydetti. Pirinç, “Sebze ve meyve halleri, tarımın fiyat dengesi ve ürün akışını sağlayan borsalardır” dedi.

Pirinç, “Barcelona’da sebze halini gezerek, araştırmalarda bulunduk.  Konya’nın Barcelona’dan daha ileri düzeye çıkabilecek bir şehir olduğunu söylüyoruz. Artık, Konya’da 11 ay boyunca seracılığın yapılabilir bir konuma geldiğini görüyoruz” dedi.

Pirinç, “Domatesi dünya ölçeğinde üretimde domatesle branşlaştırmayı hedefliyoruz. Tüketim olacak, üretim kazanacak. Karatay sebze hali de küçük hal statüsünde olacağı için, Karatay sebze hali Adnan Menderes Halinde bulunacak” dedi.RÖPORTAJ:RAMAZAN DÜŞÜNCELİ

Adnan Menderes Hali esnafının merakla beklediği yeni hal yerinin kurulması hangi aşamada bulunuyor?

Adnan Menderes halinin olduğu yer şehir merkezinde fiziki olarak ömrünü tamamlamış durumdadır. Şehir trafiğini de oldukça zora sokmuş bir durumda olduğu için değişen dünya düzeniyle birlikte yeni bir sebze meyve hali elzem bir hal aldı. Büyükşehir Belediyesi ile görüşmelerimizde Adnan Menderes esnafları olarak Aksaray Yolunda mutabık kaldık. Türkiye’ye model olacak dünya standartlarında bir hal projesini Büyükşehir Belediyesi ile birlikte gerçekleştireceğiz.

İSPANYA’DA 23 SEBZE HALİ BULUNUYOR

Türkiye ve Avrupa’da bulunan sebze hallerini kıyasladığımızda Türkiye’nin Avrupa’ya oranı nasıl?

Türkiye’de 2012 yılında 216 sebze ve meyve hali vardı. 2017 itibariyle sebze meyve hali 200 civarında bulunmaktadır. Türkiye’de adı hal olan ancak, etkinliği olmayan hal kuruluşları çok fazla bulunuyor. Avrupa’da gelişmiş ülkelere bakıldığında tarımda 28 ülkede 71 civarında hal var. Türkiye’yi coğrafik ve ekonomik olarak İspanya’ya kıyaslamakta doğru buluyorum. İspanya gibi dev bir ülkede toplamda 23 sebze hali bulunmasına rağmen, Türkiye’de adı sebze hali olarak konumlandırılmış, 200 civarında esnaf toplulukları bulunuyor. Hal denildiği zaman tarımın lokomotifi küçük ve orta ölçekli tarım çiftçisinin gelişmesini sağlayabilecek merkezler hallerdir. Bugünkü fiziki alt yapısı olmayan haller, Gıda ve Tarım Bakanlığının 2012 yılında 5957 sayılı kanun sistemiyle örtüşmeyen haller, büyük sorun yaratıyor. 2012’den bu yana haller boşanmaya başladı.

KÜÇÜK ÜRETİCİ REKABETTE ZORLANDI

Sebze hallerinin boşalmasından hangi anlamda bir boşalmadan söz ediyoruz?

2011’de Karatay ve Adnan Menderes hali, toplam satış kilosu 700 bin tonken, 2016 yılında 290 bin tona düştü. Ama hala suçlu arıyoruz. Hala sebze fiyatlarında hal suçlanıyor. Yasanın getirdiği sisteme uyum sağlamayan sebze ve meyve halleri, gerçekten ticari güç kaybetti. Küçük ve orta ölçekli üretici de güç kaybetti. Konvansiyonel tarım haksız bir rekabet oluşum ortaya çıktı. Rekabet anlamında yetersiz kalan küçük ve orta ölçekli üretici de sıkıntıya girdi. Bunlara hizmet eden haller de sıkıntıya girdi. Büyükşehir Belediyesi ile görüşerek, hal sisteminin değişmesi gerektiğini söyledik.

Bir sebzeyi sınıflandırırken, 1 TL ve 8 TL olan domatesler hangi kritere göre sınıflanıyor?Konya iklim faktörü göz önünde bulundurulduğunda seracılık gelişebilir mi?

Hangi domates 1 TL ya da hangi domates 8 TL fiyatına satıldığını öncelikle soracağız. Domatesin birçok çeşidi var. Sanayide çalışanlar 1 TL lik domates sever. Araştırmalarımın sonucunda o dönemde salkım domates 5.5 TL, çeri domates 3.5 TL, bif domates 4 TL olarak vatandaşlara satılıyordu. Bu fiyatlara nakliye masrafları ve haller bu işin ihtiyacıdır. Sebze ve meyve halleri, tarımın fiyat dengesi ve ürün akışını sağlayan borsalardır. Buradaki sözde üreticiler, gerçek üreticilerin ayrılması gerekiyor. Sebze ve meyve hallerinin dünya pazarında altyapı verileriyle uyuşabilir olması gerekiyor. Barcelona’da sebze halini gezerek, araştırmalarda bulunduk.  Konya’nın Barcelona’dan daha ileri düzeye çıkabilecek bir şehir olduğunu söylüyoruz. Artık, Konya’da 11 ay boyunca seracılığın yapılabilir bir konuma geldiğini görüyoruz. Konya’nın bir sera bir şehri olması için çalışmalar Tarım İl Müdürlüğü tarafından yapılıyor. 11 ay Konya’nın iklimi sıcak olduğundan seracılık için de çalışmalar hızlanıyor.

PAZAR OLMAZSA ÜRETİM OLMAZ

Tarım politikalarına yön verecek üretim tüketim dengesini nasıl buluyorsunuz? Yeni kurulacak halde neler bulunuyor?

Ne kadar üretirseniz üretin, pazar olmazsa üretimin hiçbir önemi olmaz. Bugüne kadar Türkiye’de işlenen politikalar üretimden tüketimedir. Üretimden tüketime gidildiği zaman geçen yıl patates 3 TL, bu yıl patates toprakta kaldı. Pazarın ne istediğini bilmeden üretime yön veremezsiniz. Bu yıl İran’da don olayı olduğundan, Türkiye’de portakalın tamamını İranlı tüccarlar aldı. Bireysel satışlarda daha iyi fiyatta satılacak ürünler daha alt fiyatlarda satıldı. Yeni kurulacak sebze ve meyve halinin içerisinde çok önemli ticaretle ambalaj fabrikası, olacak. Fabrikanın derecelendirilmesi için gerekli olan entegre tesisleri, ürünlerin paketleme sistemi için ihtiyaç duyulan paketleme, çok gelişmiş laboratuvar ve analiz merkezleri, çiftçiye yön verebilecek üretim departmanı yer alacak. Yük taşımacılığında Yüksek Hızlı Tren büyük önem arz ediyor. Aksaray yolu üzerinde tespit edilen hal yerinde Antalya-Konya-Aksaray-Nevşehir-Kayseri YHT projesi yapılıyor. Ayrıca lojistik merkez ile ilgili çalışmalar da sürüyor. Bununla birlikte tüketicinin ihtiyacı olan balık, sebze, bakliyat gibi kuru gıdaları da temin edecek, esnafların da olacağı bir yeri de içerisinde barındıracak yeni hal Türkiye’ye model olacak bir sebze meyve hali olacak. Büyükşehir Belediyesi 1. milyon 200 bin  metrekare bir arazi ilan etti. 1809’da Barcelona’da hal kurulurken, şekil ona göre bir hal almıştı. Adnan Menderes Halinin işgal ettiği yer 52 bin metrekare yer kaplarken, yeni sebze meyve halinin 1.2 metrekare yer kaplayacak olması büyük vizyon gerektiriyor. 

Yeni sebze ve meyve halinde fabrikalarda, özel işletmeler için Konya’da bir istihdam olacak mı?

Fabrikalar, işletmelere ilk 5 yıl için 8 bin istihdam bekliyoruz. Sonrasında yeni kurulacak hal geniş bir alana yayılacak. Topraksız tarımda ve seracılıkta Amerika’daki gibi jeotermal alandaki ürünler elde edebilmesi için, tamamıyla geleceğe yönelik bir yatırım olacak. Gelecekte çiftçiyi oradaki arazilerle çok daha sistemli ve bilinçlenmesini sağlayacağız. Domates dünya ölçeğinde bir markadır. Domatesi dünya ölçeğinde üretimde domatesle branşlaştırmayı hedefliyoruz. Tüketim olacak, üretim kazanacak. Karatay sebze hali de küçük hal statüsünde olacağı için, Karatay sebze hali Adnan Menderes Halinde bulunacak.

Yorum Yok

Bir yorum yaz
Henüz yorum yok

Yorum yazan ilk kişi olabilirsiniz.

Yorum Yaz

tüm yorumlar

HAL TÜRKİYE’YE MODEL OLACAK - Rasyonel Haber Gazetesi

Lütfen Bekleyin Haber Yükleniyor... Kapat
Meram Aksinne