“ERMENEK KALESİNİN ÖZELLİKLERİ”

Seyahatnamedeki Ermenek Kalesiyle ilgili metinlerin tam sadeleştirilmesini Türk medyasında ilk defa incelemenize arz ediyorum.

Kartpostallarda gördüğümüz Atatürk siluetli beyaz yapının Ermenek kalesi olmadığını belirtelim, o ancak kale girişinin yüz metre kadar doğusuna sonradan yapılan bir simgedir.

22 Temmuz 2018 günü değerli arkadaşım Mehmet Güvençle beraber Ermenek kalesine çıktık.

Arabamızı ana caddeye bırakıp kebenden yürüyerek zirveye vardığımızda bir ekip vardı, Muttan geldiklerini ama bir noktadan öteye geçmeğe cüret edemediklerini söylediler ve eklediler, Ermenek belediyesi buraya sağlam demirden tutunma yerleri yapabilir.

Biz de doğudan gidilebilecek yere kadar gittik ve ikinci zor bölümü başka bir güne bıraktık, bol bol resim çektik, resimlerin birinci bölümü “Ermenek’e Kalenin Bedeninden Bakış” adıyla Mükremin Kızılca facebook sayfamda paylaşacağım. İkinci bölümünü de aynı sayfada bu makalenin yayınlandığı gün kale resimleri olarak koyacağım inşallah.

Doğu taraftaki kapı zirvedeki beyaz simge kaleden değil tam aşağıdan şehrin içinden dikine kaya, aletlerle yarılarak merdivenle yol açılmıştır. Biz buradan inişi de denedik ama yapamadık, geldiğimiz beyaz simge kaleden geriye döndük.

Şimdi lafı uzatmadan ekteki resimde gördüğünüz ve “Ermenek kalesinin özellikleri” başlıklı Evliya Çelebinin notlarını sadeleştirerek sizlere o günün Ermenek kalesiyle bugününkini kıyaslama imkânı vereceğim, İnşallah.

“Ermenek Kalesinin Özellikleri / Evsaf-i Kal’a-i Ermenek

Karaman oğlu kaleyi Ermen kralı elinden yedi yıl kuşatmadan sonra savaş hilesiyle tasarrufu altına alabilmiştir. Adana vilayetinin Silifke sancağına bağlı paşa has toprağı olup voyvoda yönetir. 150 ve 300 akçe ile verilen yasal bir ilçedir. İki nahiyesi vardır, biri İncirlidir 70 köyü olup senelik 3000 kuruş geliri vardır. Kethüdası, serdarı, Nakipleri, kadısı, kale dizdarı ve 18 kale neferi vardır.

Ermenek kalesi gökyüzüne başkaldırmış kızıl kayaların ortasında Allah’ın gücüyle ve hikmetiyle yarattığı seyredilmesi gereken, ibretlik bir eserdir. 32 yıldır 18 krallık ülke gezdim böylesini ne karada ne de denizde görmedim. Allah yapısı bu kalede insan yapısı hisar, duvar ve burç asla yoktur. Ermenek kalesine dörtgen, beşgen demek mümkün değildir. Çevresinde hendek ve kule görülmez. Doğuya bakan küçük bir kapısı olan kaleye kenarı ağaç korkuluklu 140 basamaklı merdivenle çıkılır. Allah korusun adam aşağı baksa başı döner. Kelimelerle anlatmanın imkânsız olduğu dev bir mağaradır, göklere başkaldırmış kızıl ve yalçın kaya zinciridir.

İnsanın tırnağını tutturacağı ve kuşların yuva kurabileceği bir yeri yoktur. Öyle yüksek ve yaldızlı bir kayadır ki yerden iki uzun minare boyu yukarıda Allah tarafından oyulmuştur. Yaklaşık beş metre boyunda oyulmuştur, 500 adım uzunluğu bin adım içerisi direksiz bir dağ gibi oyuktur. Kapısı doğuda olduğundan içi aydınlıktır, Mağaranın üstü de semaya başkaldıran kayalardır. Kayalardan sonra ise yemyeşil çimenli kırlar vardır. Burasını Ermen kralları İslam askeri korkusuna sonuçsuz bir yurt edinmişlerdir.

Eskiden beri küçük bir demir kapısı da vardır. Kale içinde kırk elli kadar kolonsuz kirişsiz ev vardır. Evlerin bazısının pencereleri doğu ve kıble tarafından aşağı şehre ve dağlara nazırdır. Evlerin bazıları tahta örtülü, bazıları açıktır çünkü yağmur kar üstüne değmez. İnsan bu evlerden aşağı bakacak olsa gözleri kamaşıp düşebilir.

Hikmete bak ki bu kayadan bir de hayat suyu kaynayıp aşağıya akar. Hasıl-ı kelam övmekte dilin yetersiz kaldığı örneği bulunmayan bir kaledir. İçinde top, tüfek ve cephanesi yoktur. Sultan İbrahim bir kadını burada hapsetmiş, ondan başka kimse yoktur halk aşağıda varoşta yaşarlar. Gece gündüz kapısı kapalıdır.”

Kale hakkında özetin özeti şudur: Ermenek kalesi Anamur, Alanya, Mennan kaleleri gibi bir kale değildir, Evliyanın da anlattığı gibi doğal ve ilahi bir yapıdır, ancak savunmak amacıyla çıkış ve iniş yolları, hayat malzemelerini koymak için alanlar ihdas edilmiştir. Yani Ermenek kalesi dev kaya zincirinin zirveye yakın kısmında tabii, kocaman bir salmadır.

Çok mükemmel bir projeyle Karamandaki Manazan mağaraları gibi elektrik çekilip, sağlam yürüyüş yollarıyla turizme açılabilir.