(Cemaatler ve tarikatlar İslam’ın olmazsa olmazı değilse de İslami Tebliğin olmazsa olmazıdır.)

Osmanlı zamanında (1866) tarikatlar mala mülke karışmamalarına rağmen manevi bakımdan yani şer’-i şerife ve ehl-i sünnete uygunluk bakımından denetlenmesi amacıyla her silsileden ve tarikattan bir temsilcinin bulunduğu Meclis-i Meşayih adında bir üst kurul oluşturulmuştu.

Mecls-i Meşayihin bir de nizamnamesi vardı. 1868 yılında yayınlanan Meclis-i Meşâyih nizamnamesinin 32 sayfalık Osmanlıca nüshasında 1918 yılında Takvim-i vekayide yayınladığı ve Daru’l-hilafeti’l-aliyye Evkaf-i İslamiyye Matbaasında basıldığı yazılıyor.

Meclis-i meşayıh: tarikatların okulları mesabesinde olan tekke ve zaviyeleri denetlemek ve yönetim tarzına bakmak üzere 1866 yılında şeyhülislâmlığa bağlı olarak kurulan müessesenin adıdır.

Mecls-i Meşayih nizamnamesi Takvim-i vekayi adlı o günün resmi gazetesinde 9 Şevval 1336 (18 Temmuz 1918) tarihinde yayınlanmıştır.

Şimdi bu nizamnameyi tıpkı bugünün Türkçesine tercüme ederek ıttılaınıza arz edeceğim inşallah.

Gerekirse şahsi notlarımı parantez içinde vereceğim.

1. Bölüm

Şeyhler meclisi başkan ve üyelerinin seçimi ve atamalarına dairdir.

Madde 1- Şeyhler meclisi başkan ve üyeliklerine şeyhülislamlık makamının seçim ve arz etmesiyle şeyhler arasından ilim, fazilet, irfan ve basiretiyle öne çıkan ve güzel ahlakıyla tanınan kişiler padişahın iradesiyle tayin olunurlar.

Madde 2- Bütün tekkeler ve4 zaviyeler meclis-i meşayihe (şeyhler meclisi) bağlıdır. Şeyhler meclisi bunlardan Hilafet merkezinde bulunanların işlemlerini doğrudan doğruya, taşrada bulunanların işlemlerini ise mahalli encümen şeyhleri eliyle yerine getirir.

Madde 3- Şeyhülislamlkı makamınca uygun görülecek eyalet, il ve ilçe merkezlerinde müftülerin başkanlığı altında iki üyeden meydana gelen birer meşayih encümeni bulunur. Bu encümenin üyeleri müftünün başkanlığı altında toplanır. Yerel şeyh ve alimler tarafından mahalli meşayihi ile hak tarikatlara mensup dirayetli, ahlaklı ve her bakımdan ilmi yeterliliği olanlar4 arasından seçilir.

Madde 4- Meşayih encümeni bu nizamname ile meşayih meclisinin yönergeleri ve tebliğleri çerçevesinde hareket ederler.

2. Bölüm

Şeyhler meclisi üyeleriyle encümenlerin görev ve yetkilerine dairdir.

Madde 5- Tekkelerin konumunun önemi, geleni gideni ve genel hizmetleri itibarıyla sınıf ve derecelere ayrılması ve şeyhlere vait durum kayıtlarının düzenlenmesi, tekke ve zaviyelerle alakalı vakfiyelerin kaydı ve himayesi, tetkik ve uygulanması meşayih meclisinin görevlerindendir.

Madde 6- Meşayih meclisi üyelerinden olmak üzere üç kişiden teşekkül eden bir ilmi encümen vardır. Bu encümenin üyeleri meşayih meclisi tarafından bir yıllığına seçilir. Bir yıl tamamında tekrar seçilmelerinde bir sakınca yoktur.

Madde 7- İlim encümeninin görevleri; yüce tasavvuf yollarının dini terbiye ve manevi feyizlerinden bütün İslam ümmetinin istifade etmesini temin edecek şekilde tekkelerde bugün geçerli olan adap, ayin ve seyr ü sülükte eski esaslarını ihya etmek, düşünürler nazarında tasavvufun meslek ve öğretilerini yüceltecek ve tekkelerde uygulanacak ilmi meselelerle meşgul olmaktır.

Madde 8- Encümenin idari ve ilmi eserleri genel kurulun kabulüne ve şeyhülislamlık makamının onayına mazhar olduktan sonra İlmiye dergisinde yayınlanır.

(devamı var